سِل تے اُلی، تے مالک ٹھیک نہیں کر رہیا؟

سِل تے اُلی کیوں اہم نیں

سِل تے اُلی صرف دِکھاوے دا مسئلہ نہیں۔ اُلی ہوا وِچ ذرّے (spores) چھڈدی اے، تے ایہدے نال رہݨ نال ساہ لیݨ وِچ اوکھ ہو سکدی اے تے دمے ورگیاں بیماریاں ودھ سکدیاں نیں۔ بچیاں، بزرگاں تے کسے وی بیماری والے بندے نوں سب توں ودھ خطرہ ہُندا اے۔

سِل سامان وی خراب کر دیندی اے۔ کپڑے، بسترے، قالین، فرنیچر تے بچیاں دے کھڈونے داغی ہو سکدے نیں، اوہناں وِچوں بو آ سکدی اے یا اوہناں نوں سُٹݨا پے سکدا اے۔ بہت سارے کِرایہ دار کُجھ کمرے بند کر دیندے نیں، جس نال ٹبّر کول رہݨ لئی تھاں گھٹ رہ جاندی اے۔

تہاڈے مالک نوں کیہ کرنا ضروری اے

انگلینڈ وِچ، زیادہ تر گھراں دے مالکاں نوں جائیداد دا ڈھانچا تے باہرلا حصہ ٹھیک حالت وِچ رکھݨا پیندا اے۔ ایہدے وِچ چھت، کندھاں، باریاں، پرنالے تے نالیاں شامل نیں، نالے اوہ پائپ تے فٹنگاں جو گھر وِچ پاݨی تے گرمائش لیاندیاں نیں۔ سِل دے بہت سارے مسئلے ایہناں وِچوں کسے اِک دی خرابی توں شروع ہُندے نیں، جیویں چوندا پرنالا، تریڑ والی کندھ یا خراب ایگزاسٹ فین۔

تہاڈے مالک نوں ایہہ وی یقینی بݨاݨا پیندا اے کہ تہاڈا گھر کِرایہ داری دے شروع توں لے کے اخیر تک رہݨ دے قابل ہووے۔ سِل تے اُلی دا ودھݨا اوہناں خطریاں وِچوں اِک اے جو گھر نوں رہݨ دے قابل نہیں رہݨ دیندے۔

کونسل تے ہاؤسنگ ایسوسی ایشن دے کِرایہ داراں نوں Awaab's Law (عواب دا قانون) تحت ہور تحفظ حاصل اے۔ 27 اکتوبر 2025 توں، انگلینڈ دے سوشل ہاؤسنگ مالکاں (social landlords) لئی لازم اے کہ اوہ صحت لئی وڈا خطرہ بݨن والی سِل تے اُلی نوں سخت قانونی ڈیڈلائناں اندر حل کرن، تے ایمرجنسی خطریاں نوں 24 گھنٹیاں اندر۔

"ایہہ تے بس کنڈینسیشن اے"

بہت سارے مالک سِل دا الزام کِرایہ داراں دے رہݨ سہݨ اُتے لاندے نیں: گھر اندر کپڑے سُکاݨا، کھاݨا پکاݨا یا باریاں نہ کھولݨا۔ مالکاں لئی سرکاری ہدایات صاف نیں کہ اوہناں نوں بس کِرایہ داراں دے رہݨ سہݨ نوں قصوروار نہیں ٹھہراݨا چاہیدا۔ اوہناں توں اُمید کیتی جاندی اے کہ اصل وجہ لبھݨ، جیویں ہوا دا گھٹ گزر، انسولیشن دا نہ ہونا، لِیک یا زمین توں اُٹھدی سِل (rising damp)، تے اوہنوں ٹھیک کرن۔

جتھے کنڈینسیشن دا وی کُجھ حصہ ہووے، اوتھے وی مالک ذمہ دار ہو سکدا اے جے عام روزمرہ دی زندگی گزاردیاں گھر نوں اُلی توں پاک نہ رکھیا جا سکے۔ ہر کیس وکھرا ہُندا اے، تے ساڈے کم دا اِک حصہ ایہہ پتہ لاݨا اے کہ مسئلے دی اصل وجہ کیہ اے۔

نشانیاں کہ تہاڈا دعویٰ بݨ سکدا اے

جے ایہناں وِچوں کُجھ گلاں تہاڈے اُتے لاگو ہُندیاں نیں تاں تہاڈا دعویٰ بݨ سکدا اے:

• کندھاں، چھتاں، باریاں دیاں چوکاٹھاں یا فرنیچر اُتے کالی یا ہری اُلی
• سِل دے داغ، اُکھڑدا وال پیپر یا جھڑدا پلستر
• سِلی ہوئی بو جو جاندی نہیں
• گِلیاں کندھاں، باریاں توں وگدا پاݨی یا فرش دے نیڑے پاݨی دے نشان
• سِل یا اُلی نال خراب ہویا سامان
• تُسیں مالک نوں دسیا اے تے مسئلہ ٹھیک نہیں ہویا، یا جلدی جلدی صفائی یا رنگ کرن توں بعد فیر آ جاندا اے

دعوے نال تہانوں کیہ مِل سکدا اے

گھر دی خرابی دے دعوے دے دو مقصد ہُندے نیں: تہاڈے گھر دی ٹھیک طرحاں مُرمّت کروانا، تے جو کُجھ تُسیں جھلیا اوہدا ہرجانہ دواݨا۔

• سِل دی اصل وجہ دی مُرمّت، صرف اُتلی اُلی دی صفائی نہیں
• ایہدے نال رہݨ دی تکلیف تے پریشانی دا ہرجانہ
• خراب یا برباد ہوئے سامان دی قیمت
• تہاڈے ودھ خرچے، جیویں ڈی ہیومیڈیفائر یا ہیٹر چلاݨ دا خرچہ

ہرجانہ عام طور تے تہاڈے کِرائے، مسئلہ کِنّا گمبھیر سی، تے مالک نوں پتہ لگݨ توں بعد کِنّا چِر چلدا رہیا، ایہناں گلاں اُتے منحصر ہُندا اے۔ جے کسے دی صحت متاثر ہوئی اے، تاں اوہ وی ویکھی جا سکدی اے۔

دعویٰ کیویں چلدا اے

پہلاں اسیں ویکھدے آں کہ کیہ تہاڈا دعویٰ بݨدا اے۔ ایہہ ساڈے مُفت آن لائن کلیم چیک یا ساڈی ٹیم نال کال توں شروع ہُندا اے۔ جے دعویٰ بݨدا اے، تاں اسیں عدالت دے Pre-Action Protocol for Housing Conditions Claims (مقدمے توں پہلاں دے ضابطے) مطابق تہاڈے مالک نوں دعوے دا باضابطہ خط (letter of claim) لِکھدے آں۔ فیر تہاڈے مالک کول جواب دیݨ لئی اِک مقررہ وقت ہُندا اے، عام طور تے 20 کم دے دن۔

ہو سکدا اے اِک سرویئر تہاڈے گھر دا معائنہ کرے تاں جو مسئلے تے لوڑیندا کم لِکھیا جا سکے۔ بہتے دعوے ایس طرحاں نبڑ جاندے نیں کہ مالک مُرمّت کرن تے ہرجانہ دیݨ اُتے راضی ہو جاندا اے۔ بہت گھٹ کیس عدالت تک جاندے نیں، تے دوواں صورتاں وِچ قانونی کم اسیں تہاڈے لئی سنبھالدے آں۔

تُسیں ہُݨ کیہ کر سکدے او

اگے جو وی ہووے، ایہہ قدم تہاڈے دعوے دی مدد کرن گے:

• سِل تے اُلی دی رپورٹ مالک نوں لِکھ کے کرو، ای میل، خط یا اوہناں دے آن لائن مُرمّت فارم راہیں، تے اِک کاپی رکھو
• اُلی تے خراب سامان دیاں تاریخ والیاں تصویراں تے ویڈیوز بݨاؤ
• جو کُجھ وی بدلݨا یا خریدݨا پیا، اوہدیاں رسیداں رکھو
• ہر واری جدوں تُسیں مُرمّت بارے پِچھا کیتا تے تہانوں کیہ دسیا گیا، اوہدا نوٹ رکھو
• جے کسے دی صحت متاثر ہوئی اے، تاں اپݨے جی پی (GP) نال گل کرو

ایہہ صفحہ انگلینڈ دا قانون دسدا اے۔ جے تُسیں ویلز، سکاٹ لینڈ یا ناردرن آئرلینڈ وِچ رہندے او، تاں اوتھے دے اصول وکھرے نیں۔ سانوں کال کرو تے اسیں دساں گے کہ تہاڈی صورتحال کیہ اے۔